Đề xuất loạt giải pháp tháo gỡ thực trạng thiếu lái xe vận tải hạng nặng năm 2026

Tình trạng thiếu lái xe vận tải, đặc biệt là đội ngũ lái xe container, xe đầu kéo và xe khách cỡ lớn, đang trở thành thách thức đối với ngành vận tải đường bộ Việt Nam. Không chỉ khiến các phương tiện vận chuyển phải nằm bãi vì không có tài xế xe điều khiển, thực trạng này còn đang làm gia tăng đến chi phí vận hành của doanh nghiệp và thời gian giao nhận hàng hóa trễ. Trước áp lực ngày càng lớn, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam  đã kiến nghị Bộ Xây dựng sửa đổi nhiều quy định về đào tạo, cấp giấy phép lái xe và tổ chức giao thông nhằm tháo gỡ những rào cản đang làm thiếu hụt nguồn nhân lực lái xe chuyên nghiệp. 

Thực trạng thiếu hụt lái xe vận tải

Thực trạng thiếu hụt lái xe vận tải

Thực tế cho thấy, tình trạng thiếu tài xế lái xe vận tải đã diễn ra tại nhiều địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng và một số trung tâm logistics lớn. Theo thống kê của Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, từ đầu năm 2025 đến nay, khoảng 25–30% số xe đầu kéo phải nằm bãi do không tuyển được tài xế lái xe vận tải.

 

Ảnh hưởng thiếu lái xe vận tải – doanh nghiệp đối mặt với áp lực chi phí

Việc thiếu lái xe vận tải không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp mà còn kéo theo nhiều hệ lụy đối với chuỗi cung ứng hàng hóa. Trước đây, mỗi xe container chạy tuyến Bắc – Nam thường được bố trí hai tài xế vận tải để thay ca, giúp thời gian vận chuyển chỉ kéo dài khoảng 36–48 giờ. Tuy nhiên, khi chỉ còn một tài xế điều khiển, phương tiện buộc phải dừng nghỉ theo quy định sau mỗi bốn giờ lái xe liên tục hoặc khi người lái mệt mỏi, khiến thời gian hành trình tăng lên 72–96 giờ. Điều này làm phát sinh thêm chi phí nhiên liệu, chi phí nhân công, chậm tiến độ giao hàng và ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics.

Đội ngũ lái xe vận tải đang già hóa

Tại nhiều cảng biển và trung tâm logistics lớn, tình trạng một tài xế lái xe vận tải phải thay nhau điều khiển từ hai đến ba đầu kéo để đưa xe vào khu vực bốc dỡ hàng hóa cũng diễn ra ngày càng phổ biến, gây ùn tắc cục bộ và làm giảm hiệu quả khai thác cảng. Đáng lo ngại hơn, lực lượng lái xe hạng CE và hạng D đang có xu hướng già hóa nhanh. Nếu trước đây độ tuổi trung bình của tài xế đầu kéo chỉ khoảng 28–30 tuổi thì hiện nay tại nhiều doanh nghiệp đã tăng lên 45–50 tuổi. Điều này đặt ra nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực kế cận trong những năm tới nếu không có các chính sách đào tạo và thu hút lao động phù hợp.

Vì sao ngành vận tải đang thiếu lái xe?.

Quy định đào tạo lái xe vận tải và nâng hạng GPLX còn nhiều rào cản:

Theo kiến nghị của Hiệp hội, một trong những nguyên nhân khiến ngành vận tải rơi vào tình trạng khan hiếm tài xế là quy định về đào tạo và nâng hạng giấy phép lái xe còn nhiều bất cập. 

   –  Người học phải đủ 21 tuổi mới được cấp giấy phép lái xe hạng C

   –  Có giấy phép hạng C và 3 năm kinh nghiệm mới đủ điều kiện học nâng lên hạng CE 

 Quy trình này kéo dài thời gian đào tạo, khiến nguồn nhân lực mới không thể bổ sung kịp nhu cầu thực tế của doanh nghiệp vận tải.

Các cơ sở đào tạo lái xe vận tải giảm mạnh:

Bên cạnh đó, nhiều cơ sở đào tạo không còn đáp ứng yêu cầu về sân bãi theo quy định mới nên buộc phải dừng tuyển sinh. Nếu trước đây TP.HCM có 7 cơ sở đào tạo lái xe hạng CE thì hiện chỉ còn 1 đơn vị hoạt động, trong khi Hà Nội hiện không còn cơ sở đào tạo hạng CE nào. Điều này khiến nguồn cung tài xế chuyên nghiệp ngày càng thu hẹp, tạo áp lực lớn cho toàn ngành vận tải.

Nghề lái xe vận tải, container ngày càng kém hấp dẫn

Thực tế cho thấy, tình trạng thiếu lái xe đã diễn ra tại nhiều địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng và một số trung tâm logistics lớn. Theo thống kê của Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, từ đầu năm 2025 đến nay, khoảng 25–30% số xe đầu kéo phải nằm bãi do không tuyển được tài xế. Nhiều doanh nghiệp kinh doanh xe khách cỡ lớn và xe giường nằm cũng gặp khó khăn tương tự khi lực lượng lái xe liên tục sụt giảm. Trong khi đó, không ít tài xế đã chuyển sang điều khiển xe công trình, xe tải thân liền hoặc taxi bởi công việc ổn định hơn, ít áp lực và có thời gian dành cho gia đình.

Đề xuất giải pháp giảm thiếu lái xe từ Hiệp hội Vận tải

Điều chỉnh điều kiện đào tạo GPLX hạng CE và độ tuổi cấp GPLX

Theo văn bản gửi Bộ xây dựng và các đơn vị liên quan ngày 15/7, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ và Quốc hội xem xét điều chỉnh một số quy định về đào tạo, nâng hạng và độ tuổi cấp giấy phép lái xe đầu kéo, xe kéo rơ-mooc, sơ mi rơ-mooc ( hạng CE ).

 Rà soát biển báo, tiêu chí xác định khu dân cư

Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cũng đề xuất rà soát toàn bộ hệ thống tổ chức giao thông và biển báo trên cả nước nhằm nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng. 

Trong đó, kiến nghị đáng chú ý là điều chỉnh phạm vi áp dụng của biển báo R.420 “Bắt đầu khu đông dân cư”, chỉ nên có hiệu lực trong khung giờ từ 5h30 đến 21h, còn ngoài thời gian này chỉ mang tính chất cảnh báo. Đồng thời, cơ quan chức năng cần bổ sung tiêu chí xác định khu đông dân cư rõ ràng hơn để tránh tình trạng cắm biển chưa phù hợp với thực tế, gây hạn chế tốc độ lưu thông và làm giảm năng lực lái xe vận tải trên nhiều tuyến đường.

Đưa phát triển lái xe vận tải vào Chiến lược vận tải 2035

Không chỉ tập trung vào các giải pháp trước mắt, Hiệp hội còn đề xuất đưa chính sách phát triển nguồn nhân lực lái xe vận tải hạng CE vào Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035. 

Việc xây dựng kế hoạch đào tạo dài hạn, kết hợp với các chương trình đối thoại thường xuyên giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp vận tải sẽ giúp nhận diện rõ hơn những khó khăn trong thực tế, từ đó ban hành các chính sách phù hợp nhằm thu hút lao động trẻ tham gia nghề lái xe vận tải chuyên nghiệp.

việc tháo gỡ tình trạng thiếu lái xe vận tải không chỉ giúp doanh nghiệp ổn định hoạt động mà còn góp phần nâng cao hiệu quả của toàn ngành logistics. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng tăng trong thời gian tới.